Sagen en legenden van de Veluwe

Bloemlezing

Jac. Gazenbeek

240 Blz., ISBN 90 74679 11 0     
Jac. Gazenbeek Stichting, 2004     


Op de Veluwe gaan nog allerlei verhalen rond, waarin romantiek en mystiek verweven zijn. Ze spreken van het geloof en dromen van onze voorvaderen, wonderlijke vertellingen en sagen over witte wieven, spoken, vuurmannen en dwaallichtjes...
De inmiddels overleden schrijver Jac. Gazenbeek (1894-1975), een van de beste kenners van de Veluwe, heeft er in de loop der jaren veel opgetekend, meestal uit de mond van de oude Veluwenaren: boeren, schaapherders, jagers en stropers.

In deze bundel zijn de meest opmerkelijke ervan bijeengebracht met de bedoeling ze in deze nuchtere tijd voor de ondergang te bewaren. Sommige verhalen zijn verbonden aan bepaalde plaatsen die nu nog aanwijsbaar zijn, zoals Kernhem bij Ede, het Papendal, het Solse Gat en de Woeste Hoeve.


(Bovenstaande tekst komt van de achterkant van het boek)     

Sagen en legenden van de Veluwe

Deel 1

Jac. Gazenbeek

128 Blz., ISBN 90 74679 01 3     
Jac. Gazenbeek Stichting, 1971. Vierde druk, 1995     


Op de Veluwe gaan nog allerlei verhalen rond, waarin romantiek en mystiek verweven zijn. Ze spreken van het geloof en dromen van onze voorvaderen, wonderlijke vertellingen en sagen over witte wieven, spoken, vuurmannen en dwaallichtjes...
De inmiddels overleden schrijver, Jac. Gazenbeek, een van de beste kenners van de Veluwe, heeft er in de loop der jaren veel opgetekend, meestal uit de mond van de oude Veluwenaren: boeren, schaapherders, jagers en stropers.

In deze bundel zijn de meest opmerkelijke ervan bijeengebracht met de bedoeling ze in deze nuchtere tijd voor de ondergang te bewaren. Sommige verhalen zijn verbonden aan bepaalde plaatsen die nog heden aanwijsbaar zijn, zoals "In het voetspoor van Kernhems witte juffer", "De vuurman van Papendal" en "Het verzonken klooster van het Solse Gat".
Enkele hebben duidelijk een historische kern.

Als natuurliefhebber met grote belangstelling voor folklore heeft Gazenbeek zijn geboortestreek de Veluwe gedurende tientallen jaren doorkruist. Hij heeft er veel gezien en evenveel gehoord: ook de fluisteringen van het verleden, die in deze bundel "Sagen en legenden van de Veluwe" worden doorgegeven.
Dat de schrijver ook een en ander heeft opgenomen dat stamt uit de Gelderse en Stichtse gebieden, die aan de Veluwe grenzen, zal niemand betreuren. Want aan deze inconsequentie ten aanzien van de titel danken wij enkele kostelijke verhalen.


(Bovenstaande tekst komt van de achterkant van het boek)     

Sagen en legenden van de Veluwe

Deel 2

Jac. Gazenbeek

127 Blz., ISBN 90 74679 02 1     
Jac. Gazenbeek Stichting, 1971     


Dat er voor het eerste deel "Sagen en legenden van de Veluwe" zoveel belangstelling zou zijn, ging onze verwachting ver te boven. Mede door dit succes en de vraag naar een vervolg, heeft de Stichting Jac. Gazenbeek besloten deel 2 uit te geven. In deze tweede bundel zijn weer een groot aantal prachtige oude volksverhalen verzameld, die jaren geleden door de schrijver Jac. Gazenbeek (1894-1975) werden opgetekend. De wijze waarop deze bijna legendarische schrijver zijn lezerspubliek nog altijd weet te boeien, is wel heel uniek in deze tijd.
Al lezend wordt u tijdens een stormachtige zomeravond meegenomen naar de "Kruup-Onder", een hele bijzondere plek ergens op de Veluwe. Ook zit u als het ware naast de schrijver, als hij rond het open vuur, "wanneer het spel van de vlammen hun gouden haken slaan om de zwartberookte ketel", in de oeroude herberg "De Woeste Hoeve", een aantal prachtige verhalen optekent, uit de mond van een oude schaapherder.
Gazenbeek had een hang naar het verleden, naar het boerenlandleven en de gebruiken van vroeger. Naar een tijd waarin alles nog kleinschalig was vooral in deze verhalen is Jac. Gazenbeek zeer herkenbaar. Zo voelt u, eenzaam dwalend tussen heuvels en valleien, het oeroude wilt en bijster land van Veluwen, als een fluistering uit het verleden.

De Stichting Jac. Gazenbeek zet zich in voor het behoud van het oerkarakter van de Veluwe, daarbij horen ook deze prachtige oude volksverhalen, die niet verloren mogen gaan!


(Bovenstaande tekst komt van de achterkant van het boek)     

Toelichting
De boeken hierboven hebben dezelfde titel en ook bijna dezelfde inhoud. Het bovenste boek, de 'bloemlezing', bevat echter veel meer sagen en legenden, doch de laatste drie sagen en legenden uit 'Deel 1' ontbreken weer in de bloemlezing.
De onderste boekjes zijn het eerst en tweede deel van totaal drie delen. Ik ben nog op zoek naar het derde deel...

Martin



Terug naar de vorige pagina